Direct zorg aanvragen
Vul uw telefoonnummer in en wij bellen u zo snel mogelijk terug.
"*" geeft vereiste velden aan
Dementie, voor sommigen een schrikbeeld. Maar dan komt er een moment waar u niet meer omheen kunt: zou het dan toch dementie zijn?
Hoe komt u erachter of dat daadwerkelijk het geval is? En zo ja, wat staat u dan allemaal te wachten?
In dit artikel geven wij een overzicht wat dementie is en hoe u ermee kunt omgaan.
Spring snel naar het gedeelte van uw interesse. Direct naar:
Inhoudsopgave
In Nederland zijn ruim 100.000 mensen met dementie bekend bij de huisarts. Maar het dementieproces verloopt niet voor iedereen op dezelfde manier. Daarom wijzen we u erop dat deze gids slechts als een hulpmiddel is bedoeld. Als u twijfelt neem dan altijd contact op met uw huisarts.
Er zijn verschillende soorten dementie. Welke variant voor u geldt, kan na onderzoek door uw behandelend arts vastgesteld worden. Verderop in het artikel gaan we hier dieper op in.
De eerste symptomen kunnen variëren en zijn afhankelijk van het type dementie en de persoon. Maar over het algemeen zijn dit de meest voorkomende vroege symptomen:
De ernst van deze symptomen kunnen variëren en ze kunnen verergeren naarmate de ziekte voortschrijdt. Als iemand deze symptomen vertoont, is het raadzaam om medische hulp te zoeken voor een grondige evaluatie en diagnose. Tijdige diagnose kan helpen bij het beheersen van dementie en het plannen van de benodigde zorg.
Dementie is een verzamelnaam voor ruim vijftig hersenziektes en -aandoeningen. Met elk een verschillend verloop en verschijningsvorm.
Hieronder de meest voorkomende hersenziektes en -aandoeningen die onder de noemer dementie vallen:
Dit is de meest voorkomende vorm van dementie. Het wordt gekenmerkt door progressieve geheugenproblemen, verlies van cognitieve functies en veranderingen in gedrag. Abnormale eiwitophopingen in de hersenen spelen een rol bij de ziekte van Alzheimer.
De volgende symptomen kunnen typisch zijn voor de Ziekte van Alzheimer: geleidelijk geheugenverlies, moeite met het uitvoeren van dagelijkse taken, verwardheid en desoriëntatie, stemmingswisselingen.
Voor meer informatie bezoek de website van Alzheimer Nederland
Deze vorm van dementie treedt op als gevolg van problemen met de bloedtoevoer naar de hersenen. Het wordt vaak veroorzaakt door beroertes, hoge bloeddruk en diabetes en kan verschillende symptomen veroorzaken, afhankelijk van het getroffen deel van de hersenen.
Denk aan de volgende symptomen bij vasculaire dementie: geheugenverlies, problemen met concentratie en planning, spraakstoornissen, motorische problemen.
Hierbij hopen zich abnormale eiwitten, genaamd Lewy bodies, op in de hersenen. Symptomen omvatten hallucinaties, parkinsonisme en fluctuerende cognitieve problemen.
Hier kunnen de volgende symptomen opvallen: visuele hallucinaties, fluctuaties in cognitie en alertheid, stijfheid, trillen.
Meer informatie hierover via de website van Alzheimer Nederland.
Deze vorm van dementie heeft invloed op het frontale en temporale hersengebied, wat leidt tot veranderingen in persoonlijkheid, gedrag en taalproblemen.
Via de site van dementie.nl kan je hierover meer info aantreffen.
Sommige mensen kunnen symptomen van meerdere vormen van dementie tegelijkertijd vertonen, bijvoorbeeld Alzheimer- en vasculaire dementie.
Dit is een zeldzame en dodelijke vorm van dementie die wordt veroorzaakt door abnormale eiwitten in de hersenen. De symptomen kunnen heel divers zijn: veranderingen in gedrag, cognitieve achteruitgang, bewegingsstoornissen, neurologische symptomen, slaapstoornissen, gevoelloosheid of tintelingen en gewichtsverlies.
Een nauwkeurige diagnose kan echter pas na overlijden plaatsvinden door analyse van het hersenweefsel.
De Hersenstichting heeft hier ook veel informatie over.
Mensen met de ziekte van Parkinson kunnen later in de ziekte dementie ontwikkelen, wat leidt tot cognitieve achteruitgang naast de typische motorische symptomen.
Deze vorm van dementie heeft overeenkomsten met Lewy body dementie. Lees hierover meer op Dementie.nl.
Deze erfelijke aandoening veroorzaakt bewegingsstoornissen, psychische problemen en dementie.
Het Nederlands Herseninstituut heeft er het volgende over geschreven: De ziekte van Huntington.
Langdurig overmatig alcoholgebruik kan leiden tot cognitieve problemen en geheugenverlies. Lees er meer over via het Korsakov Kenniscentrum.
Elk type dementie heeft zijn eigen unieke kenmerken en vereist mogelijk een andere aanpak voor diagnose en behandeling.
Een vroege diagnose en een behandelplan op maat zijn cruciaal om de levenskwaliteit van de persoon met dementie te verbeteren.
Is er sprake van dementie?
Bij het vermoeden van dementie (bekijk ook de eerder genoemde signalen) kunt u het beste eerst contact opnemen met uw huisarts. Wat is daarna het vervolgproces en waar moet u aan denken?
Bij vermoeden van dementie en het eventuele uitsluiten van andere oorzaken zal de huisarts u doorverwijzen naar een neuroloog of geriater.
Deze professionals zullen de medische geschiedenis beoordelen, fysieke en neurologische onderzoeken uitvoeren en mogelijk aanvullende tests bestellen, zoals bloedonderzoek, hersenbeeldvorming (bijvoorbeeld MRI) en neuropsychologische tests.
Het is belangrijk om alvast juridische documenten, zoals een medische volmacht en een wilsverklaring, op te stellen en financiële zaken te regelen. Dit kan helpen bij toekomstige zorgbeslissingen en het beheren van financiën. Lees ook verderop in dit artikel, wij gaan dat verder hierop in.
Fasen van dementie
Dementie kent verschillende fases. Deze fasen zijn een gemiddeld verloop van de ziekte. Sommigen spreken van 4 tot wel 7 fases. Alzheimer-Nederland legt in dit artikel over de fases uit wat ze inhouden en hou je ze kan duiden.
Het handhaven van een goede levenskwaliteit voor de persoon met dementie is een prioriteit. Activiteiten die de cognitieve en emotionele gezondheid bevorderen, kunnen in het behandelingsplan worden opgenomen.
Het behandelpad kan variëren afhankelijk van de individuele behoeften en de fase van dementie.
Raadpleeg uw gemeente (afdeling Wmo) en plaatselijke zorgorganisaties over bestaande initiatieven op het gebied van dagbehandeling.
Samen met de diagnose zal de arts een behandelplan opstellen. Er is geen genezing voor dementie, maar er zijn mogelijkheden om de symptomen te verlichten en de voortgang van de ziekte te vertragen. Denk dan bijvoorbeeld aan medicatie of gedragstherapie.
Vraag aan de (huis)arts wat in uw geval de opties zijn. En wat de mogelijke resultaten kunnen zijn. Geef ook uw wensen aan.
Dementie is (nog) niet te genezen. Soms worden er medicijnen voorgeschreven om de achteruitgang en symptomen te remmen. Maar dat kan ook zonder medicatie.
Wat kunt u zelf doen om de achteruitgang en symptomen zoveel mogelijk te remmen?
Het communiceren met iemand met dementie wordt na verloop van tijd steeds moeilijker. Als iemand die dementie heeft zich niet begrepen voelt, kan daar frustratie en verwarring uit voortvloeien.
Hier wat tips om daarmee om te gaan:
Nog meer tips voor betere communicatie bij dementie.
Dementie kan inderdaad financiële zorgen met zich meebrengen. De impact op de portemonnee is per persoon verschillend, maar er zijn zeker stappen te nemen om de uitdagingen te verkleinen. Hieronder bespreken we de mogelijke financiële gevolgen van dementie, maar we focussen vooral op oplossingen en handige tips.
Een eerste stap is om een duidelijk beeld te krijgen van de te verwachten kosten. Denk aan:
Medische zorg: doktersbezoeken, medicatie, specialistische zorg. Deels vergoed door Zvw, Wmo of Wlz.
Langdurige zorg: verpleeghuiszorg, (particuliere) thuiszorg. Meer informatie over verpleeghuiskosten.
Verlies van inkomen: door arbeidsongeschiktheid.
Aanpassingen aan de leefomgeving: voor veiligheid en comfort. MantelzorgNL biedt hier informatie over.
Juridische en administratieve kosten: voor volmachten, wilsverklaringen, bewindvoering.
In de vroege stadia van dementie is het belangrijk om de financiën alvast goed te regelen. Denk aan:
Volmacht: iemand anders machtigen om uw financiën te beheren.
Levenstestament: uw wensen vastleggen over medische zorg en behandeling.
Bewindvoering: een bewindvoerder benoemen die uw financiën beheert.
Erfenisplanning: uw nalatenschap regelen in een testament.
De website van Dementie.nl biedt waardevolle informatie over dementie en geldzaken.
Bij verpleeghuiszorg komt ook financieel en juridisch veel bij kijken. Daarom hebben we daar een apart artikel aan gewijd. Lees hier meer over de financiële consequenties van verpleeghuiszorg.
Extra tips:
Voor het beheer van uw budget kunt u diverse apps en online tools op het internet vinden. Wat zijn de zorgen en wensen van diegene met dementie? Praat erover met familie en naasten. En zijn er ontwikkelingen rondom dementie en de financiering daarvan, probeer op de hoogte te blijven.
Dementie kan een ingrijpende impact hebben, maar met de juiste planning en ondersteuning kunt u de financiële gevolgen beperken. Door tijdig actie te ondernemen, behoudt u grip op uw toekomst en die van uw dierbaren.
Zorg voor uw naaste begint vaak licht. Een keer boodschappen doen of het helpen met formulieren.
Maar vooral bij dementie vallen er naast het geheugen ook steeds meer cognitieve functies uit. Er zal dus steeds meer hulp geboden moeten worden. Er zijn maar weinig mensen die een grens trekken. Dit doe ik wel en dat niet.
Denk daar van te voren wel goed over na. Bent u bereid compromissen te sluiten met uw werk, gezin of eigen sociale activiteiten? Waar ligt nu de grens? En hoe rekbaar is die grens? En wat zijn de consequenties van de rekbaarheid van uw grenzen?
Bespreek dit ook met uw omgeving en de verzorgenden van uw naaste.
Wat zijn de mogelijkheden om u te ontlasten?
Bij een geconstateerde vorm van dementie heeft u waarschijnlijk ook behoefte aan meer ondersteuning.
Dat geldt niet alleen voor diegene met dementie, maar ook voor diens verzorgers.
Want dementie, zeker in vergevorderde stadium, kan als erg zwaar worden ervaren.
Dementie vereist vaak langdurige zorg. In het begin kan het uitstekend opgevangen worden door de familie. Maar naarmate de dementie vordert, wordt het steeds zwaarder tot bijna onmogelijk vol te houden.
Daarom is het wenselijk dat men vooraf nadenkt hoe de professionele zorg georganiseerd gaat worden, zoals bijvoorbeeld (particuliere) thuiszorg.
En of het wenselijk is om op een gegeven moment hun naaste naar een gespecialiseerde instelling te verplaatsen, afhankelijk van de ernst van de aandoening en bestaande wachtlijsten.
Er zijn verschillende organisaties in Nederland die gespecialiseerd zijn in dit onderwerp. Een van de bekendste organisaties is Alzheimer Nederland. Zij bieden informatie, praktische begeleiding en hulp bij dementie voor mensen met dementie en hun familieleden. Daarnaast organiseren ze ook lotgenotencontact en hebben ze een DementieLijn waar je terecht kunt voor vragen over dementie.
Verder heeft Alzheimer Nederland ook een aparte website ingericht met een hele hoop informatie over dementie. De moeite waard om te bezoeken!
Dementie Netwerk Nederland heeft een handige overzichtskaart van de ongeveer 60 regionale dementienetwerken in Nederland. In deze samenwerkingsverbanden werken professionals, regionale en landelijke partijen met elkaar aan goede zorg en ondersteuning voor mensen met een vorm van dementie.
Via Zorg voor Beter kunt u informatie vinden over het organiseren van dementiezorg. Zij hebben tevens een handige overzichtskaart van de verschillende ontmoetingscentra en woonzorgcentra voor mensen met dementie.
Bijna elke gemeente heeft initiatieven op het gebied van o.a. steungroepen voor dementie. Denk bijvoorbeeld aan het Alzheimer café. Neem voor meer informatie contact op met uw gemeente (afdeling Wmo).
Zoals al eerder is geschreven, uiteindelijk kan de zorg te zwaar worden. Let daarom goed op de geestelijke gesteldheid van de mantelzorger. Trek op tijd aan de bel. Respijtzorg kan aangeboden worden en wordt vaak (gedeeltelijk) vergoed. Uw zorgverzekeraar of uw gemeente kan u ook meer informatie geven.
En op het moment dat de zorg door naasten en reguliere thuiszorg niet meer afdoende gegeven kan worden, en een plaatsing in een verpleeghuis (nog) niet in zicht is, dan kunt u particuliere thuiszorg overwegen. Eerder kan natuurlijk ook. Wij leveren deze zorg vanaf 8 aaneengesloten uren en kunnen vrijwel direct voor u aan de slag. Ook voor respijtzorg bent u bij ons aan het juiste adres.
Lees ook:
Tekort verpleeghuisplekken voorlopig nog niet opgelost.
U staat er niet alleen voor. Hieronder nog een aantal handige en informatieve links:
Op deze pagina van Regelhulp.nl zijn er nog een aantal handige links te vinden over dementie.
Checklist dementie. Met behulp van deze checklist kunt u na het beantwoorden van 4 vragen een persoonlijk overzicht verkrijgen. Hierin staat aangegeven waar u terecht kunt voor zorg en ondersteuning. Maar ook wat u kunt doen en wat u moet regelen.
Informatie van Thuisarts.nl over dementie. Wat kan je doen als uw naaste dementie heeft?
Zorg voor beter heeft op haar website een aparte thema opgenomen over dementie en zorg en begeleiding. Ook hier treft u heel veel informatie aan. Verder ook video’s met als titel Dementie voor mantelzorgers.